Vốn FDI tạo cú "hích" cho tăng trưởng kinh tế TP.HCM

(Tần Vy)

Dẫn đầu cả nước về thu hút đầu tư nước ngoài (FDI), 20 năm qua, TP HCM đã có 3.141 dự án được cấp chứng nhận đầu tư còn hiệu lực với tổng số vốn là 25,68 tỷ USD. Ngày càng nhiều các dự án đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao, y tế, giáo dục với quy mô lớn tạo đà tăng trưởng kinh tế cho thành phố.

Hội nghị tổng kết 20 năm thu hút đầu tư nước ngoài tại TP HCM diễn ra sáng 27/6 đã nêu lên những tác động và đóng góp của đầu tư nước ngoài đối với kinh tế - xã hội trên trên địa bàn. Bên cạnh, những mặt mặt hạn chế và tồn tại, bài học kinh nghiệm cũng đã được nhìn nhận.

Tính riêng trong năm 2008, tổng số vốn đầu tư nước ngoài tại TP HCM đạt hơn 8 tỷ USD, cao hơn tổng số vốn đầu tư trong 5 năm, từ 2002 - 2007. Các dự án đầu tư tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực dịch vụ, công nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản. Trong đó, các quốc gia, vùng lãnh thổ đầu tư nhiều nhất vào Việt Nam trong giai đoạn 1988 - 2007 là Hong Kong với tổng số vốn đầu tư vào TP HCM là 3,4 tỷ USD, chiếm 19,7% tổng dòng vốn đầu tư nước ngoài vào thành phố. Kế đến là Hàn Quốc với tổng số vốn trên 2,8 tỷ USD, chiếm 16,3%; Singapore với khoảng 1,98 tỷ USD, chiếm 11,4%.

Đến cuối 2008, Malaysia đã đầu tư cho dự án khu đô thị đại học quốc tế Berjaya với vốn đăng ký 3,5 tỷ USD, xếp vị trí đầu tiên về đầu tư vốn tại Việt Nam. Singapore tại thời điểm này xếp vị trí số hai với dự án đầu tư 1,207 tỷ USD vào Công viên phần mềm Thủ Thiêm của Công ty TA Associates International, PET.LTD. Hàn Quốc, Đài Loan, Nhật Bản, British Virgin Island, Anh, Pháp, Mỹ nằm trong nhóm những quốc gia, vùng lãnh thổ có vốn đầu tư vào TPHCM nhiều nhất.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Trung Tín: "Đầu tư nước ngoài đã giúp thành phố tiếp thu những công nghệ kỹ thuật hiện đại, kinh nghiệm quản trị doanh nghiệp tiên tiến và giải quyết việc làm cho cho hàng trăm nghìn lao động của TPHCM và các tỉnh khác". Ngoài ra, các phương thức kinh doanh mới cũng đã tạo ra sự cạnh tranh ngay tại thị trường trong nước, thúc đẩy doanh nghiệp trong nước đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và áp dụng phương pháp kinh doanh hiện đại.

Báo cáo tổng kết của hội nghị đã nêu sáu điểm tích cực do đầu tư nước ngoài mang lại, xem đây là nguồn vốn bổ sung quan trọng đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển xã hội và tăng trưởng kinh tế. Sự năng động của nguồn vốn đầu tư nước ngoài giúp cho sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế diễn ra với tốc độ nhanh. Đầu tư nước ngoài góp phần làm tăng kim ngạch xuất khẩu. Tỷ trọng xuất khẩu của khu vực này tăng dần từ 10,3% trong tổng giá trị xuất khẩu của toàn thành phố năm 1995 đến nay đã lên 26,7%.

Thu hút đầu tư nước ngoài đã tác động mạnh đến nguồn nhân lực, tăng cầu lao động, giảm tỷ lệ thất nghiệp, nâng cao đời sống của người dân. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã cung cấp nhiều sản phẩm có chất lượng cao cho nhu cầu tiêu dùng của toàn xã hội, góp phần cải thiện và nâng cao mức tiêu dùng cho người dân, đáp ứng kịp thời các nhu cầu khác nhau của những đối tượng tiêu dùng trong xã hội.

Đến nay đã có bốn bệnh viện và nhiều phòng khám với tiêu chuẩn quốc tế có vốn đầu tư nước ngoài hoạt động, góp phần quan trọng trong việc khám và điều trị bệnh cho đông đảo người nước ngoài đang sinh sống và làm việc tại TP HCM.

"Chủ trương của thành phố sẽ ưu tiên thu hút đầu tư nước ngoài vào các lĩnh vực dịch vụ tài chính, ngân hàng; đầu tư phát triển hạ tầng giao thông đô thị; xây dựng phát triển các khu đô thị mới hiện đại, các ngành sản xuất có giá trị gia tăng cao, thân thiện môi trường; các dự án quan trọng có quy mô lớn, phát triển y tế, giáo dục và đào tạo", Chủ tịch UBND TP HCM Lê Hoàng Quân khẳng định.

Bên cạnh đó, việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài vẫn còn nhiều mặt hạn chế.Trong đó việc chưa phân bổ thu nhập, thời gian làm việc tại khu vực này còn nhiều và thời gian nghỉ ngơi cho người lao động chưa được đảm bảo, điều kiện an toàn và vệ sinh lao động, giải quyết tranh chấp lao động là những vấn đề nổi cộm. Ngoài ra, cơ sở hạ tầng kỹ thuật còn yếu và thiếu đồng bộ, chưa tương xứng với tốc độ tăng trưởng kinh tế xã hội của thành phố, do đó việc hấp thụ nguồn vốn đầu tư nước ngoài gặp nhiều hạn chế.

Đầu tư nước ngoài trong sản xuất công nghiệp hiện chủ yếu vẫn là gia công lắp ráp. Nguồn nguyên liệu còn phụ thuộc vào nước ngoài, tỷ lệ nội địa hóa thấp. Những thủ tục hành chính như thời gian cấp giấy phép chưa đảm bảo đúng như quy định, quy định về ngành nghề chưa rõ ràng, hiện còn nhiều bất cập.

Tại buổi tổng kết, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải cũng đã nhắc nhở những hạn chế mà thành phố cần phải kịp thời khắc phục. Đó là cần phải đánh giá lại việc thu hút đầu tư nước ngoài như hiện nay đã phù hợp chưa, cũng như các vấn đề về chuyển dịch cơ cấu thu hút công nghệ, tranh thủ vốn, cải cách hành chính.

"Tính thiếu đồng bộ của cơ sở hạ tầng TP HCM là điểm yếu nhất hiện nay mà thành phố cần khắc phục. Chính phủ sẽ tạo thêm nhiều ưu đãi để thành phố phát triển hạ tầng", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

(VnExpress)